Category: Recursos

Cada semana un recurso: como facer denuncias lingüísticas

Para aproveitar que xa rematamos coas FotoTrabadas, esta semana ímosvos dar unhas indicacións sobre como facer denuncias lingüísticas. Mais, primeiro de nada, hai que saber que se pode denunciar e que non: só se pode denunciar aquilo que viola a lexislación; o resto poderá ser motivo de queixa.

Para quen non teña clara a lexislación que afecta o galego, recomendámosvos le-la Lei de normalización lingüística e tamén vos animamos a consulta-la páxina web da Secretaría Xeral de Política Lingüística, onde se recollen as ligazóns a tódolos documentos lexislativos aplicables ó galego.

Pois ben, a primeira recomendación que vos podemos dar é que presentedes unha queixa formal no momento e lugar en que teñades/vexades problemas. Isto podédelo facer, por exemplo, se vedes erros na cartelaría en galego dunha empresa ou dunha administración pública.

E que pasa cando os desleixos ocorren na documentación que emite a administración? Tódolos documentos lexislativos deben estar escritos en galego e castelán e, os públicos e os dirixidos ao cidadán, se non hai un acordo entre as partes, deben estar escritos tamén en ámbalas linguas. É dicir, que se acaso vos atopades cun documento da administración que estea só en castelán, podedes esixir que volo dean en galego.

Na páxina web da Mesa pola Normalización Lingüística, na sección da Mediateca, hai un apartado denominado Actívate! Defende os teus dereitos en que se recollen diversos modelos de reclamacións para estes efectos. Non está de máis que lles botedes unha ollada, pois pode haber algún que coincida coa vosa queixa. Tamén podedes remitir as queixas sobre os casos en que se violen os nosos dereitos lingüísticos ó Valedor do Pobo.

Con todo, sabemos que, a pesar das nosas indicacións, haberá moitos casos en que non saibades como proceder. Debedes saber, entón, que a Mesa pon a disposición do cidadán o servizo a Liña do galego a través do que facer consultas sobre os dereitos lingüísticos, canalizar queixas contra quen os incumpra e dar parabéns a quen os respecte. Podedes participar nesta iniciativa a través do enderezo electrónico (linhadogalego@amesanl.org) ou do teléfono 902 106 474.

Por último, quédanos dicirvos como proceder dentro da Universidade de Vigo. Á parte de presenta-la vosa queixa no mesmo momento e lugar, podedes enviar unha mostra á Área de Normalización Lingüística (anl@uvigo.es) e eles encárganse de canalizalas e informar a quen corresponda.

Esperamos que esta información vos fose de axuda. Entre todos podemos facer que a situación do galego vaia a mellor!

Cada semana un recurso: como aproveitar ó máximo Google Libros

Bo día! Se na entrada anterior vos presentabámo-las posibilidades que ofrece Google Libros, hoxe ensinámosvos como tirarlle o máximo proveito. Comezamos!

Xa vos demos unhas pautas básicas sobre como buscar libros e consultalos no caso de que estea permitido. Se xa estivestes fedellando, dariádesvos de conta de que en canto seleccionades un resultado, ó seu lado aparece unha valoración e un reseña. Sobra dicir que isto vos é moi útil para cando non saibades, por exemplo, que edición dun libro é a máis completa.

No que respecta ó galego, certo é que aínda quedan moitos libros sen valorar e incluso sen reseña. Mais todos podemos contribuír a que isto cambie. O único que necesitamos para facelo é unha conta de Google.

Se xa a tedes (agora a clásica conta do Gmail vale para acceder a tódolos seus portais), basta con iniciar sesión e comezar (chegar e encher!). Se non a tedes, non dubides en facela, posto que vos dá o privilexio de confecciona-la vosa propia biblioteca.

Que significa isto? Pois que podedes almacena-las referencias bibliográficas de tódolos libros que consultedes. Desta maneira, non é necesario que gardéde-las ligazóns ós libros nos nosos marcadores, porque así poderedes acceder a eles desde calquera ordenador.

Ademais de almacenalos, podedes ordenalos como a vós máis vos guste, posto que podedes crea-los vosos propios andeis ou cartafois. Só tedes que acceder a My library e crea-lo cartafol. Logo, cada vez que consultedes un libro, só tedes que selecciona-la opción Add to my library e escolle-lo cartofol no que o queredes gardar.

Deixámosvos entón cos que escollemos para hoxe da nosa propia biblioteca. Desfrutádeos!

Permite a vista previa, pero non facer buscas dentro del. É útil para resolver casos que poden presentar dificultades na lingua, como a correcta ortografía dunha palabra ou a explicación da diferenza entre abonar e aboar, por exemplo.

Permite facer unha vista previa e tamén buscas. Recolle multitude de sinónimos, pero como é anterior á normativa de 2003, deberedes comproba-la súa ortografía e aceptación nun dicionario actual.

Permite a vista previa, pero non facer buscas

Permite vista previa e buscas

 

Cada semana un recurso: as posibilidades de Google Libros

Bo día! Hoxe desviámonos un chisco do propósito desta sección para falarvos de recursos en papel, xa que na actualidade (e especialmente en galego) son moito máis numerosos cós recursos en liña. Por fortuna, nalgúns casos podémolos chegar a consultar na rede grazas a ferramentas como Google Libros.

Google Libros está destinado principalmente a axudar a descubrir libros e a localizalos, posto que indica onde se poden comprar ou coller emprestados, pero tamén pode chegar a ser unha fonte de consulta inesgotable. Facede a proba: buscade aquilo que máis vos interese e xa veredes cantos resultados obtedes.

Ben é certo que non tódolos libros que vos aparecerán se poderán ver, pero non son poucos os que permiten facer unha vista previa, ler só algúns fragmentos ou, con sorte, le-los completos. Podedes afina-la busca coas opcións que se vos ofrece a barra de ferramentas da cima para que se vos mostren, por exemplo, só os libros que permiten unha previsualización ou os dunha determinada época.

Barra de ferramentas de Google Libros

A gran vantaxe adicional desta ferramenta non é que se poden facer buscas automáticas dentro do libro (cousa que non poderiamos facer de ningunha maneira coa versión en papel). Só tedes que introducir na caixa de busca da esquerda o que procuredes e apareceránvos á dereita as páxinas nas que aparecen os resultados. Preme para ver un exemplo.

Cómpre dicir estas buscas non sempre se poden facer en tódolos libros, pois hai algúns que simplemente deben estar escaneados e non recoñecen o texto como tal. Con todo, sempre que poidades consulta-lo índice, podedes ir máis ou menos á parte do libro que vos interesa.

Despois deste rollo todo, imos ó que de verdade importa: recursos, recursos! Deixámosvos aquí tres gramáticas de lingua galega que atopamos en Google Libros que permiten facer unha vista previa, inda que só a segunda permite facer buscas:

Ollo! Esta última é unha reedición exacta da que se editou en 1931, polo que non se axusta á actual normativa. Permite a vista completa.

Por último, deixámosvos esta ligazón a un artigo de Galinus no que se explica como optimiza-las buscas en Google (que nunca está de máis!). A semana que vén descubrirémosvos máis segredos. A fedellar!

Cada semana un recurso: o DigaTIC

Bo día! Hoxe traémosvos un novo dicionario terminolóxico que se centra nas tecnoloxías da información. Así, o obxectivo do DigaTIC non é máis que proporcionar unha fonte na que consultar léxico técnico en galego sobre esta área de especialización.

As buscas fanse dun xeito moi sinxelo: só hai que introduci-la palabra que nos interesa e especificar ou non a área de especialidade. Isto último recomendamos facelo, xa que se non o facemos a ferramenta pódenos chegar a devolver demasiados resultados de entre os que non saibamos cal escoller.

Dicimos que nos pode chegar a ofrecer “demasiados” resultados porque nos dá todas aquelas entradas que conteñen a palabra en cuestión, independentemente de se esta figura como acepción ou non.

Isto, lonxe de ser un inconveniente como a simple vista poida parecer, é de gran utilidade por dous motivos:

  • Podemos buscar na lingua en que queiramos e obteremos como resultado a acepción principal na que esa palabra aparece recollida como equivalencia.
  • Podemos ver como se relaciona o noso termo con outros, é dicir, se garda relacións de sinonimia, xerarquía etc.

O que non recomendamos é a busca por inicial, que na práctica non é nada útil. Así, accédese a unha pantalla na que van aparecendo un determinado número de acepcións páxina tras páxina (moi numerosas nalgunhas letras).

Na ficha terminolóxica, a acepción determina a opción preferida para denomina-lo termo, mentres que as demais opcións aparecen como sinónimos. Adóitase incluír unha definición e marcar cal é a categoría gramatical. Así mesmo, indícanse as equivalencias da expresión noutras linguas e, de se-lo caso, a súa abreviatura. Opcionalmente dá algún exemplo ou información complementaria sobre o termo e remítenos a outra entrada que poida ter relación con el.

Por último, cómpre dicir que tamén podedes contribuír a ampliar este dicionario con termos que non estean recollidos mediante o formulario que se abre ó pinchar en Suxerir. Tamén podedes botarlles un ollo ós Enlaces de interese, onde se recollen recursos e páxinas que vos poden ser moi útiles! Fedellade canto queirades! Abur!

 

Cada semana un recurso: o bUSCatermos

Hoxe en día é moi común oír falar de crowdfunding, branding e un longuísimo etcétera de plabras inglesas. Mais por que as imos usar cando hai expresións xa acuñadas na nosa lingua para designa-la mesma realidade? Hoxe presentámosvos unha ferramenta esencial para solucionar este problema: o bUSCatermos.

O bUSCatermos é unha base de datos terminolóxica que recolle multitude de vocábulos pertencentes ás máis variadas áreas de especialización, desde a botánica ata a informática. Para cada concepto hai súa ficha (preme para ver un exemplo) na que se dá conta da área temática á que pertence e as diferentes expresións equivalentes que se poden utilizar clasificadas por lingua (galego, catalán, español, portugués, inglés, francés, italiano etc.). A expresión marcada en azul, o encabezamento da ficha, correspóndese coa opción de uso preferente en galego e as estrelas que aparecen ó lado son unha marca de valoración, é dicir, do seu grao de uso e aplicación. Tamén se inclúen as fontes das que se extraen as expresións galegas e, en certos casos, mesmo unha definición do concepto.

Hai dous sistemas de busca: a simple e a avanzada. Con respecto á busca simple só cómpre dicir que se pode introducir na pantalla de busca calquera expresión, estea na lingua que estea. Ademais, pódese usa-lo asterisco para substituír unha ou máis letras cando non estamos seguros de como se escribe a palabra en cuestión (p. ex. cr*funding). En calquera dos dous casos, apareceranos unha lista de fichas que gardan correspondencia coa palabra ou termos que introducimos.

A busca avanzada permite refina-la busca para que os resultados se axusten o máximo posible ó que esperamos. Non hai que encher tódolos campos, é suficiente con só uns cantos, por exemplo, os máis importantes: lingua, área temática e denominación. Nalgúns casos pode ser útil tamén a de «tipo de palabras», en casos en que un verbo e un substantivo teñan a mesma forma e só nos interese o substantivo.

Xa para rematar, comentámosvos que esta ferramenta tamén aposta polas novas tecnoloxías e xa está dispoñible para dispositivos móbiles (GooglePlay e iTunes). Animámosvos a que a descarguedes e descubrades tódalas posibilidades que ofrece a nosa lingua nos campos temáticos máis diversos. Abur!

Cada semana un recurso: a corrixir!

Xa a semana pasada vos recomendabamos usar un corrector para vos axudar a detectar aqueles erros que ás veces o ollo non ve. Aquí van as nosas propostas:

  • OrtoGal é un corrector en liña no que só tedes que introduci-lo voso texto e premer en Comprobar ortografía. Se tedes erros, apareceravos unha ventá cunha lista de solucións posibles a cada erro. Escolléde-la opción correcta, premedes sobre Substituír, pecháde-la ventá e o voso texto xa está perfecto!

Interface do Ortogal

  • Galgo é un corrector que se pode integrar nos procesadores de texto. Está dispoñible tanto para Windows como para Mac. Ten un dicionario incorparado e permite engadirlle outros dicionarios externos, que podedes descargar na sección de Dicionarios externos da páxina web do Galgo.
  • Golfiño é un corrector específico para OpenOffice.org. A súa particularidade é que non só permite detectar erros ortográficos, senón tamén sintácticos, de estilo e de concordancia. Ademais, cabe dicir que o galego é a única lingua do Estado que conta cun corrector deste tipo! Está dispoñible tanto para GNU/Linux e Windows.
  • Microsoft Office tamén ten dispoñible un corrector propio, o Corrector imaxin 2.mil3. O malo desta extensión é que só é compatible co Office 2003 ou anteriores, así que se o voso programa é unha versión posterior, o mellor será que utilicéde-lo Galgo.

Escollede o que mellor encaixe coas vosas necesidades, deixade os erros a un lado e seducide coa vosa escrita perfecta!

Ata a próxima!

Cada semana un recurso: vai de ortografía!

Escribir correctamente non é ningún misterio se sabemos que fontes consultar, así que esta semana, vai de ortografía!

A biblia da ortografía galega son as Normas ortográficas e morfolóxicas do idioma galego, ese libriño azul tan bonito editado no 2003 pola Real Academia Galega e o Instituto da Lingua galega que tamén podedes consultar en liña. É un compendio de normas bastante completo que vos servirá de referencia para cando non saibades, por exemplo, se ó policía lle deu unha cambra no ou no *pe mentres o ladrón *fuxe ou foxe cos cartos.

Os que inda non coñezáde-la normativa do 2003 e esteades familiarizados coa anterior, só tedes que botarlle un ollo a este resumo dos cambios que se introduciron na nova para seguirdes actualizados.

E se o que queredes é consultar dúbidas puntuais con respecto á ortografía dunha palabra concreta ou saber se o seu uso está aceptado, tedes á vosa disposición o Vocabulario ortográfico da lingua galega (VOLG). Ten unha interface moi sinxela na que podedes consultar palabras enteiras ou, valéndovos dos símbolos * e ?, comprobar se unha palabra se escribe con b ou v, ou acaba en -cia ou -za:

Interface do VOLG

Como podedes ver, tedes por un lado as palabras incorrectas e, polo outro, as formas recomendadas. Tamén podedes buscar por categorías gramaticais, o que vos pode ser de utilidade se queredes saber, por exemplo, se a palabra xove está aceptada como substantivo (menos mal que non!). Neste caso recomendámosvos premer na pestana Axuda, onde vos aparecen recollidas as abreviaturas usadas, un pouco opacas para os usuarios de a pé, todo hai que dicilo!

Falamos antes de verbos. Se estades nun apuro e non lembradé-los paradigmas verbais que tan ben se explican nas citadas Normas, non temades! Cilenis é a vosa salvación! É un conxugador moi sinxelo no que só tedes que introduci-lo infinitivo e inmediatamente aparecen despregadas tódalas súas formas verbais. Ademais, podedes escolle-la opción Conxugar verbos só presentes no VOLG para estardes seguros de que o verbo que buscades está aceptado pola RAG.

Ó igual que o Dicionario da Real Academia Galega, este conxugador tamén ten dispoñible unha aplicación para móbiles que podedes buscar coa denominación ConxuGalego no voso xestor de descargas (Google Play e iTunes Store). Cómpre dicir que este conxugador non cerra as portas a nada, xa que ademais de estar dispoñible para o teléfono móbil, ten unha versión en portugués e castelán.

Por último, conviría que falásemos de correctores ortográficos, verdade? Mais o certo é que ese é un tema que dá para moito e xa hoxe nos estendemos bastante, non credes? Ata a próxima!

Cada semana, un recurso: Dicionario da Real Academia Galega en liña

Inauguramos sección no blog de Trabalingua! E que mellor que recompilando os múltiples recursos que nos ofrece a lingua galega? Velaí vamos!

Esta semana comezamos cun básico: o Dicionario da Real Academia Galega en liña. Seguro que moitos de vós xa coñecedes esta ferramenta gratuíta, pero non está de máis descubri-los segredos que agocha este dicionario, non é?

A verdade é que esta versión é bastante recente. Inda lembraréde-la anterior versión que, á parte de ser pouco práctica, non estaba adaptada á normativa do 2003. Agora a interface é moi intuitiva e sinxela de usar.

Interface

Unha das novidades que achega esta versión é a incorporación do Dicionario de pronuncia da lingua galega, o que nos permite escoita-la palabra buscada con só premer na icona do altofalante que está ó lado do paxariño do Twitter (Si, do Twitter!). Escoitade, escoitade, que inda botades unhas risas!

Outra novidade importante que se integrou recentemente na interface é a procura de sinónimos ou a busca avanzada. E para os que vos gusta descubrir palabras novas, tedes á dereita palabras á toa, pero tede coidado, que poden ser adictivas!

Ademais, tamén existe a posibilidade de engadi-lo dicionario á vosa propia páxina web e, o que é mellor aínda, instalalo no teléfono móbil. Só tedes que acceder ó xestor de descarga de aplicacións (como Google play), buscalo, descargalo e listo!

Por último, cómpre dicir que o dicionario está sendo constantemente actualizado, inda que é certo que lle queda un bo camiño por andar. Vós mesmos podedes colaborar a través da caixa de suxestións cando vexades que hai cousas que mellorar. Non quededes calados, que a lingua facémola todos!

WordPress Themes